Tachograaf in je bestelwagen: wanneer verplicht?

Wat is er veranderd op 1 juli 2026?

Tot 1 juli 2026 gold de tachograafplicht voor goederenvoertuigen boven 3,5 ton. Sinds die datum valt ook een deel van de lichte bestelwagens onder de Europese regels voor rij- en rusttijden. De wijziging komt uit Verordening (EU) 2020/1054, een onderdeel van het Europese Mobiliteitspakket.

Die verordening voegt in de rij- en rusttijdenverordening (EG) nr. 561/2006 een nieuw punt toe. Letterlijk gaat het om vervoer "met ingang van 1 juli 2026, van goederen in het internationale vervoer of bij cabotage, waarbij de toegestane maximummassa van het voertuig, dat van aanhangwagens of opleggers inbegrepen, meer dan 2,5 ton bedraagt".

De FOD Mobiliteit en Vervoer vat het zo samen: voertuigen voor internationaal goederenvervoer met een maximaal toegelaten massa (MTM) tussen 2,5 en 3,5 ton moeten ook worden uitgerust met een slimme tachograaf van versie 2.

Welke bestelwagens vallen eronder?

Drie voorwaarden moeten samen kloppen:

• De MTM is meer dan 2,5 ton. Let op: de verordening telt de MTM van een aanhangwagen of oplegger mee. Een lichtere bestelwagen met aanhangwagen kan dus toch boven de grens uitkomen.
• U vervoert goederen.
• Het gaat om internationaal vervoer of cabotage, dus over de grens of binnenlands vervoer in een ander EU-land.

Unizo beschrijft de regel voor internationaal vervoer voor rekening van derden en cabotage. Volgens de FOD Mobiliteit mikt de maatregel vooral op internationaal vervoer voor derden met lichte voertuigen. Wie met een bestelwagen pakjes, meubels of andere goederen tegen betaling naar Nederland, Frankrijk of Duitsland brengt, zit dus zeker in de doelgroep.

De MTM vindt u op uw inschrijvingsbewijs en op het gelijkvormigheidsattest. Kijk naar de toegelaten maximummassa, niet naar het leeggewicht.

Wie moet en wie niet? Een overzicht

Twijfelt u over uw eigen situatie? Leg ze dan voor aan de FOD Mobiliteit en Vervoer (mobilit.belgium.be) of aan uw sectorfederatie. De gevolgen van een verkeerde inschatting liggen bij u als vervoerder.

Vervoer voor eigen rekening: wanneer bent u vrijgesteld?

Verordening 2020/1054 voegt een aparte vrijstelling toe voor voertuigen boven 2,5 ton tot en met 3,5 ton. Die geldt wanneer het vervoer "niet wordt verzorgd voor rekening van derden, maar voor rekening van de onderneming of de bestuurder, en het besturen van het voertuig niet de hoofdactiviteit is van de persoon die het voertuig bestuurt".

Denk aan een installateur die met eigen materiaal naar een werf in Nederland rijdt, of een handelaar die eigen goederen naar een beurs brengt. De verordening zelf legt geen afstandsgrens op voor deze vrijstelling.

Wat betekent "niet de hoofdactiviteit"? De FOD Mobiliteit vertaalt dat als: rijden neemt minder dan 50% van de totale arbeidstijd van de bestuurder in. Unizo noemt in zijn advies een lager cijfer, ongeveer 30%. Zeker is dat de verordening spreekt over de hoofdactiviteit. Bij twijfel volgt u best de uitleg van de FOD Mobiliteit en vraagt u daar bevestiging.

Belangrijk: de vrijstelling vervalt zodra u voor een ander vervoert tegen betaling. Een bestelwagen die soms voor eigen werk en soms als koerierswagen voor klanten rijdt, valt bij die tweede ritten wel onder de regels.

Geldt de uitzondering voor ambachtslui binnen 100 km?

Ja, die bestaat en ze is ruimer dan enkel bestelwagens. Artikel 3, a bis, van Verordening 561/2006 (zoals gewijzigd door 2020/1054) stelt voertuigen tot 7,5 ton vrij die gebruikt worden voor:

1. het vervoer van materiaal, uitrusting of machines die de bestuurder nodig heeft voor zijn beroep, of
2. het leveren van goederen die op ambachtelijke wijze zijn vervaardigd.

Voorwaarden: u blijft binnen een straal van 100 km rond de vestigingsplaats van de onderneming, rijden is niet de hoofdactiviteit van de bestuurder en het vervoer gebeurt niet voor rekening van derden.

Voor de meeste Belgische vakmensen met een bestelwagen tot 3,5 ton is de vrijstelling voor eigen rekening uit de vorige vraag echter de belangrijkste, omdat daar geen afstandsgrens in staat.

Welke rij- en rusttijden gelden dan?

Valt uw bestelwagen onder de regel, dan gelden dezelfde rij- en rusttijden als voor vrachtwagens. Uit Verordening (EG) nr. 561/2006:

• De dagelijkse rijtijd is maximaal negen uur, en mag twee keer per week tot tien uur worden verlengd (artikel 6).
• De wekelijkse rijtijd is maximaal 56 uur, en over twee opeenvolgende weken samen maximaal 90 uur (artikel 6).
• Na vier en een half uur rijden volgt een onderbreking van minstens 45 minuten, eventueel gesplitst in 15 en 30 minuten (artikel 7).
• Daarnaast gelden dagelijkse en wekelijkse rusttijden (artikel 8).

De bestuurder heeft een bestuurderskaart nodig. De onderneming moet de gegevens van tachograaf en kaart regelmatig downloaden en bewaren.

Wat komt er kijken bij het inbouwen van een tachograaf?

Een tachograaf mag niet door om het even wie worden ingebouwd. Verordening (EU) nr. 165/2014 bepaalt dat installatie, herstelling en verzegeling gebeuren door een erkende installateur of werkplaats. Na de inbouw volgt een ijking, en de werkplaats plaatst verzegelingen.

Het moet een slimme tachograaf van de tweede generatie, versie 2, zijn. Een oudere analoge of digitale tachograaf volstaat niet. Bij oudere bestelwagens is de inbouw niet altijd eenvoudig: het toestel moet passen in het dashboard en aangesloten worden op de snelheidssensor en de elektronica van de wagen.

Over de prijs vonden wij geen officiële of betrouwbaar onderbouwde cijfers. Vraag daarom een offerte aan een erkende tachograafwerkplaats, met inbouw, ijking en eventuele aanpassingen aan de wagen apart vermeld.

Heeft u ook een vergunning nodig?

Voor internationaal beroepsgoederenvervoer wel. Verordening (EU) 2020/1055, ook onderdeel van het Mobiliteitspakket, beperkt sinds 21 mei 2022 de vrijstelling van de communautaire vergunning tot voertuigen met een toelaatbare maximummassa van niet meer dan 2,5 ton. Wie internationaal goederen vervoert voor derden met een bestelwagen boven 2,5 ton, heeft dus al sinds 2022 een communautaire vergunning nodig. De tachograafplicht van 2026 komt daar bovenop.

Voor zuiver binnenlands vervoer tegen vergoeding in België geeft Unizo aan dat een nationale vervoersvergunning nodig is. Controleer welke vergunning op uw activiteit van toepassing is bij de FOD Mobiliteit.

Oudere bestelwagen en geen zin in een retrofit?

Niet elke ondernemer wil investeren in een tachograaf, een vergunning en de administratie die erbij hoort. Zeker niet voor een oudere bestelwagen die maar af en toe de grens over gaat. U heeft dan een paar opties:

• Enkel nog binnenlands rijden of uw ritten organiseren zodat u onder een vrijstelling valt.
• Overschakelen op een bestelwagen tot 2,5 ton MTM voor uw internationale ritten, met de aanhangwagen meegerekend.
• De bestelwagen verkopen en het geld gebruiken voor een voertuig dat wel past bij uw activiteit.

De tachograafplicht geldt alleen voor bepaald gebruik, niet voor het voertuig zelf. Een bestelwagen zonder tachograaf blijft dus perfect inzetbaar voor nationaal vervoer en voor eigen rekening, en blijft ook verkoopbaar. Bestelwagens worden bovendien vaak uitgevoerd naar landen buiten België, waar andere regels gelden.

Uw bestelwagen verkopen: hoe gaat dat bij ons?

Besluit u om uw wagen van de hand te doen, dan kunt u uw bestelwagen verkopen aan ons. Wij kopen bestelwagens en bedrijfswagens in heel België, ook oudere modellen en wagens met veel kilometers.

• U heeft geen keuring voor verkoop nodig, omdat u verkoopt aan een professionele koper.
• Wij halen de wagen gratis op, overal in België.
• U wordt betaald bij de ophaling.
• U schrapt zelf de nummerplaat bij de DIV.
• Bent u een bedrijf, dan krijgt u de documenten die uw boekhouder nodig heeft.

Rijdt u met een vennootschap of als zelfstandige? Lees dan ook hoe het werkt als u een bedrijfswagen verkoopt. Voor oudere dieselmodellen hebben wij een aparte pagina over een diesel bestelwagen verkopen.

Wilt u eerst weten wat uw wagen waard is? Vraag dan vrijblijvend een bod aan via onze pagina bestelwagen verkopen.

Veelgestelde vragen

Is een tachograaf verplicht in een bestelwagen van 3,5 ton?

Sinds 1 juli 2026 wel als de bestelwagen meer dan 2,5 ton MTM heeft (aanhangwagen inbegrepen) en gebruikt wordt voor internationaal goederenvervoer of cabotage. Dan is een slimme tachograaf versie 2 nodig, volgens Verordening (EU) 2020/1054 en de FOD Mobiliteit.

Heb ik een tachograaf nodig als ik alleen in België rijd?

De nieuwe Europese regel noemt alleen internationaal vervoer en cabotage. Zuiver nationaal vervoer met een bestelwagen tot 3,5 ton valt daar niet onder. Controleer uw situatie bij de FOD Mobiliteit.

Ben ik vrijgesteld als ik mijn eigen materiaal vervoer?

Ja, als het vervoer voor eigen rekening gebeurt en rijden niet uw hoofdactiviteit is. De FOD Mobiliteit legt dat uit als minder dan 50% van de totale arbeidstijd. Unizo noemt ongeveer 30%. Vraag bij twijfel bevestiging aan de FOD Mobiliteit.

Bestaat de 100 km-regel voor ambachtslui nog?

Ja. Voertuigen tot 7,5 ton die materiaal, uitrusting of machines voor het beroep vervoeren of ambachtelijke goederen leveren, zijn vrijgesteld binnen 100 km rond de vestiging, als rijden niet de hoofdactiviteit is en het vervoer niet voor derden gebeurt.

Wie mag een tachograaf inbouwen?

Alleen een erkende installateur of werkplaats, volgens Verordening (EU) nr. 165/2014. Die zorgt ook voor de ijking en de verzegeling. Vraag een offerte op voorhand, want wij vonden geen officiële prijzen.

Kan ik een bestelwagen zonder tachograaf nog verkopen?

Ja. De plicht hangt af van het gebruik, niet van het voertuig. Bij verkoop aan een professionele koper is geen keuring voor verkoop nodig, u schrapt zelf de nummerplaat bij de DIV en wordt betaald bij de ophaling.

Lees ook

• Bestelwagen verkopen: zelf, inruilen, veiling of opkoper?

Over AutoWOW: Wij zijn een Belgische auto-opkoper gevestigd in Sint-Niklaas, Oost-Vlaanderen. Actief in heel België, met focus op Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Vlaams-Brabant en Brussel. Vind ons op Google Maps.

★★★★★Wij Kopen Auto's is een merk van AutoWOW. Lees de 10 Google reviews.